Taura nezve nhamba yemarudzi de peces mupasi ndeyekunyura mune imwe yeanonyanya kunakidza uye yakaoma minda yebiology. Hove, vagari vekare venzizi, nyanza, nyanza, uye nyanza, vanoumba rimwe remapoka akasiana-siana muumambo hwemhuka. Kubva pamavambo ezvipenyu zvomumvura kusvikira nhasi, mhuka idzi dzakava nokushanduka-shanduka kunoshamisa. Kuvapo kwavo kwakakosha muzvinhu zvipenyu zvemumvura, uye kudzidza kwavo kunomutsa kuda kuziva kwesainzi uye kuyemurwa kwevanofarira zvakasikwa uye nyanzvi.
Mubvunzo wekuti zvingani zvipenyu de peces Uwandu hwezvipenyu huripo iye zvino hungaita sehwakaoma kuziva. Zvisinei, nekuda kwekutsvagisa kunoenderera mberi uye kuvandudzwa kwehunyanzvi hwesainzi hwepamusoro, nyanzvi dzakakwanisa kufungidzira nhamba dzakanyatsojeka. Uyezve, zvipenyu zvitsva zvinowanwa gore negore, zvichiratidza kusaongororwa kwenzvimbo dzakawanda dzomumvura, kunyanya gungwa rakadzika.
Mhuka dzinonakidza idzi hadzingope hupenyu uye ruvara kune ecosystem yadzinogara, asi zvakare inoratidza a inoshamisa genetic uye adaptive siyanaHove dziripo munenge mumhoteredzo yose yomumvura yaungafungidzira, kubva kumvura ine aizi iri pedyo namapango kusvika kuzvitubu zvinopisa, kubva kunzizi dzomumakomo kusvikira kugomba rakadzika-dzika renyanza.
Munyaya ino tichaongorora nhamba yemarudzi de peces zvinozivikanwa, mapoka avo makuru uye makirasi, ruzivo nezve biology yavo, kutyisidzira, kukosha kwezvisikwa uye zvese zvinotitendera kuti tinzwisise zviri nani kukura uye kukosha kwehove dziri panyika yedu.
Ingani mhando de peces munyika?
Hove dzinoumba boka rekare uye guru remhuka dzine vertebrates zveNyika. Zvinoenderana neruzivo rwesainzi rwemazuva ano, nhamba yemarudzi de peces akaonekwa anenge 28.000Huwandu uhu hunenge hwakaenzana uye huri kuramba huchikura nekuda kwezvitsva zvakawanikwa uye kudzokorora taxonomic kuri kuitwa pasi rese.
Masayendisiti anotenda kuti hove inomiririra inenge 9,6% yemarudzi ese anozivikanwa emhuka, mufananidzo unosimbisa kukosha kwayo mukushanduka-shanduka uye kwezvakatipoteredza. Izvi zvakasiyana-siyana zvinokatyamadza zvakagoverwa kuzviuru zvenzvimbo dzinogara mumvura kutenderera pasirese, zvichichinjika kumamiriro akasiyana zvakanyanya uye zviwanikwa.
Mukuwedzera, zvinofungidzirwa kuti mhuri dzinosvika mazana mana de peces Mapoka aya anounganidza marudzi ese aya, achiagovera mumakirasi uye madiki zvichienderana ne morphological, genetic, uye evolutionary maitiro. Mukati meiyi repertoire yakakura, anopfuura zviuru zvisere zvipenyu zvakakosha zvekushongedza, sezvo zvichirerwa mumakungwa nemagadheni emvura kutenderera pasirese.
Zvakakosha kuziva kuti, nekuda kwekukura nekudzika kwemakungwa, chikamu chikuru chezvipenyu chinoramba chichiwanikwa. Zvingangodaro, maererano nenyanzvi, kuti kune zviuru zvezvipenyu zvisingazivikanwi yesainzi, kunyanya idzo dzinogara munzvimbo dzakadzika kana dziri kure idzo vanhu vasina kuwana.
Basa rekunyora mabhuku uye kudzidza hove rinoenderana zvakanyanya ne ichthyology, bazi rezvidzidzo zvemhuka rakatsaurirwa kudzidza nezvehove. Kugara kurongwa uye kuvandudzwa kwezvipenyu kunotibvumira kwete chete kuwana hupenyu hutsva, asiwo kuvandudza manzwisisiro edu emhando dzakasiyana-siyana dzezvipenyu uye hukama hwezvakatipoteredza mune zvipenyu zvemumvura.
Pfungwa huru: Chii chinonzi hove uye chii chinonzi mhuka?
Kunzwisisa ukuru hwekusiyana de peces Zvakakosha kuti titange tajekesa kuti chii chaizvo chinonzi hove uye kuti izwi rekuti mhando rinorevei muchirevo chechinyorwa ichi.
Un hove Imhuka yemhuka yemumvura inofema zvakanyanya nemumagill uye inofamba ichishandisa zvimbi zvayo. Muviri wehove unowanzo kuvharwa nemakwande, uye zhinji dzine kutenderera kweropa kuri nyore. Kunyange zvazvo pane zvisizvo, hove zhinji dzinokandira mazai dzoberekana kunze kwemuviri wehadzi.
Hove dzinogona kugara mumvura yakachena uye ine munyu, uye yakachinjira kune yakakura siyana nharaunda uye tembiricha. mhuka dzinotonhora (ectotherms), zvinoreva kuti kupisa kwemuviri wavo kunoenderana nenharaunda.
Izwi especie, muBiology, zvinoreva boka rezvipenyu zvinokwanisa kuberekana pakati pazvo uye kubereka vana vanobereka. Mhuka inoratidzwa nekuve neyakajairwa genetic dziva uye nekupa yakafanana morphological maitiro. Naizvozvo, kana tichitaura nezvemhando de peces, tinoreva mapoka echisikigo evanhu vanogovana chaiyo biological uye genetic identity, vachizvisiyanisa kubva kune mamwe mapoka aasingagoni kuberekesana nawo.
Delimiting marudzi haisi nguva dzose yakatwasuka, sezvo genetic, morphological, uye maitiro ezvidzidzo zvinowanzodikanwa kusimbisa kuti iwo mapoka akasiyana. Kufambira mberi kwemamolecular genetics kwakaita kuti zvikwanise kuziva mhando itsva uye kunzwisisa zviri nani hukama hwekushanduka-shanduka pakati padzo.
Mapoka makuru uye kupatsanurwa kwemarudzi de peces
Kusiyana kwakakura de peces Kusiyana-siyana kuripo kwakaita kuti masayendisiti azviise mumapoka makuru kana makirasi. Kurongeka uku kunoenderana neanatomical, physiological, uye evolutionary hunhu, zvichibvumira mhando dzine hunhu hwakafanana kuti dziunganidzwe pamwechete uye kufambisa kudzidza kwavo.
- Hove isina shaya (Agnatha)Ivo vanosanganisira mapoka echinyakare uye mashoma mashoma, parizvino anomiririrwa nemarambi uye hagfish.
- Hove dzeCartilaginous (Chondrichthyes). Inoratidzwa nekuva neskeleton yakagadzirwa neshwashwa panzvimbo yebhonzo. Iri boka rinosanganisira shark, mwaranzi, uye chimera.
- Hove dzeBony (Osteichthyes)Vanoumba kirasi huru uye yakasiyana-siyana. Mapfupa avo anogadzirwa nemapfupa, uye anozokamurwazve kuita hove dzine ray-finned uye lobe-finned.
Aya makirasi anoratidza matanho akasiyana ekushanduka kwehove uye anoratidza kugona kwemhuka idzi kujairana nenzvimbo dzakasiyana siyana.
Hove dzisina shaya: Agnatha
ari agnate Ndidzo hove dzekare uye dzechinyakare. Zvisikwa zvishoma zvinorarama parizvino, zviri mumapoka maviri: marambi uye hagfish.
- marambiVane muviri wakareba, wegelatinous, cylindrical, usina chiyero uye unotsvedza zvakanyanya. Ivo vakangofanana nemaeels, kunyangwe vasina hukama hwepedyo. Maranje anogara mumvura yakachena uye ine munyu uye anoberekana nekukandira mazai. Mhuka zhinji maparasite edzimwe hove, anonamatira padziri kuti dzidye paropa radzo.
- hagfish kana kuti “hagfish”: Ivo havatombozivikanwi, vane miviri mirefu yakafukidzwa muchinhu chakaonda. Dzinoshaya shaya asi dzakagadzira zvinhu zvekunze zvinodzibvumira kubata mhuka. Chavanodya chikuru chakaora chinowanikwa pasi pegungwa, pasina chiedza. Vane rurimi rune mazino rwavanogona kushandisa kubvambura nyama yedzimwe mhuka.
Mapoka ese ari maviri anomiririra basal evolutionary matavi emhuka dzine vertebrates uye anopa zviratidzo kumatanho ekutanga mukushanduka kwehove.
Cartilaginous hove: shark, mwaranzi uye chimeras
ari hove dzemashanga (Chondrichthyes) inoratidzirwa nekuva neskeleton inoumbwa neshwashwa panzvimbo yebhonzo. Iri boka rinoonekwawo serimwe rekare uye rakatsiga mukushanduka-shanduka.
- SharkZvikara zvemugungwa zvine mukurumbira, shark dzinoratidza muviri wakanyoroveswa, shaya dzine simba, uye pfungwa dzakapinza. Kunyange zvazvo vachiwanzova nemukurumbira unotyisa, marudzi mazhinji eshaki ari mungozi nokuda kwokuredza hove uye kuparadzwa kwenzvimbo.
- MitsetseNemiviri yakatsetseka uye mapapiro-sepectoral fins, mwaranzi inogara padyo nepasi pegungwa. Vanosiyaniswa kubva kune shark nekurongeka kwemagill avo uye chimiro chemuviri wavo.
- ChimeraInonzi "ratfish," chimaeras iboka duku rezvipenyu zvegungwa zvinogara mumvura yakadzika. Maitiro avo anoyeuchidza zvese shark nemwaranzi. Dzinonyanya kunakidza pakudzidza kwemhindumupindu nekuti dzinochengeta hunhu hwechinyakare.
Cartilaginous hove kuzadzisa a basa rinokosha rezvakatipoteredza sezvikara zvepamusoro uye vanodzora huwandu hwedzimwe mhuka dzemumvura.
Bony hove: yakanyanya kusiyana muumambo hwemvura
Zvizhinji zve mhando de peces Ivo ndeveboka rehove dzehove (Osteichthyes). Iri boka rinomiririra kusiyana kukuru, nezviuru zvezvipenyu zvakagadziridzwa kune marudzi ese enzvimbo dzemvura. Hove dzeBony dzine skeleton yakaoma yakagadzirwa nemapfupa uye kazhinji ine magill akachengetedzwa neoperculum.
- ActinopterygiansIdzi ihove dzine zvimbi zvine mwaranzi yebhonzo kana kuti shwashwa. Ndidzo dzinoumba chikamu chikuru kwazvo chezvipenyu uye dzinobva kune dzakakurumbira clownfish kusvika kune tuna, zvinosanganisira zvisingaverengeki zvipenyu nehukuru.
- SarcopterygianIhove dzine bony dzine lobe fins, boka rinosanganisira coelacanths nelungfish, uye rinonyanya kuonekwa semararamiro ehupenyu. Sarcopterygians inonyanya kukosha semadzitateguru ekutanga terrestrial vertebrates (amphibians).
Hove dzeBony dzakatora dzinenge dzese dzemumvura ecological niche papasi uye dzinopa akasiyana siyana maitiro, maumbirwo, uye kugadzirisa.
Ecology, kudya uye kugadzirisa kwehove
ari hove Ivo vane marudzi akasiyana ekudya, izvo zvinovatendera kuti vatore akawanda ecological mabasa:
- Carnivores: Dzinodya dzimwe mhuka, ingave hove diki, invertebrates kana mhuka chaiyo.
- Herbivores: Vanonyanya kudya zvirimwa zvemumvura uye algae.
- omnivores: Chikafu chayo chakavhenganiswa, chichienderana nezvinowanikwa munharaunda yayo.
- SefaKufanana newhale shark, hove idzi dzinosefa mvura kuti dzibate zvipenyu zviduku se plankton.
Chimiro chemuviri, kurongeka kwefin, uye mhando yemuromo yehove imwe neimwe mhedzisiro yekushanduka-shanduka kunzvimbo yavo yekugara uye chikafu chinowanikwa. Hove dzinogona kuwanikwa munzvimbo dzakasiyana semakorari, nzizi dzemakomo marefu, madziva akadzika, mvura yepolar, uye kunyange zvitubu zvinopisa.
Nezvekugovewa kwadzo, hove dzinoiswawo pasi zvichienderana nenharaunda yadzinogara:
- Pelagic hoveVanogara kure nepasi, mumvura yakashama, setuna kana sardines.
- Benthic hove: Ivo vanoramba vari padyo ne kana vachisangana nepasi, senge chete kana conger eels.
- Necto-benthic: Ivo vanosanganisa mahara-kushambira maitiro nekumwe kutsamira pane yegungwa.
Kukosha kweEcological uye basa rehove mune ecosystems
Hove haisi imwe chete matsime ezvokudya anokosha zvikuru kuvanhu nemhuka dzakawanda, asiwo chengetedza hutano nekuenzana kwezvipenyu zvemumvura. Basa ravo rakakosha mumaketani echikafu, kudzora huwandu hwezvipenyu uye kufambisa kudzoreredzwa kwezvekudya. Zvimwe pamusoro pekukosha kwayo mune ecosystems.
Uyezve, hove zhinji dzinotora chikamu mukutama kunokatyamadza, senge salmon nemaeels. Kutama uku kunogona kufukidza zviuru zvemakiromita uye kwakakosha kwete chete mukuberekana uye kurarama kwemarudzi, asiwo kune kusiyana-siyana kwezvipenyu zvezvipenyu zvavanofamba.
Dzimwe mhando de pecesMamwe marudzi, akadai sewhale shark nehombe yemvura yakachena catfish, anosvika pakukura uye anorarama kweanopfuura zana. Mamwe, zvisinei, maduku uye anorarama kwenguva pfupi, achiberekana muzviverengero zvikuru asi achirarama kwemwedzi mishomanene bedzi.
Kuchengetedza uye kutyisidzira kumarudzi de peces
Pasinei nekuwanda uye kusiyana-siyana, hove dzinotarisana kutyisidzira kwakakomba Munyika yose, mazana ezvipenyu ari mungozi yokutsakatika kana kuti akatsakatika zvachose nemhaka yezviito zvevanhu zvakadai sokuredza hove zvakanyanyisa, kuparadzwa kwenzvimbo, kusvibiswa kwemvura, kuunzwa kwezvipenyu zvinoparadza, uye kuchinja kwemamiriro okunze.
Sangano reInternational Union for Conservation of Nature (IUCN) rinoramba richiongorora njodzi kuzviuru zvemarudzi. de pecesNekudaro, zvipenyu zvakawanda zvichiri kushaya data rakakwana kuti rinyatso kunyorwa uye kuchengetedzwa. Zvidzidzo zvenguva pfupi yapfuura zvakaratidza kuti chikamu chemhando dzemhando dziri munjodzi yakakura zvakanyanya pane yaimbofungidzirwa.
Kuparara kwemarudzi de peces Izvo zvinokanganisa kwete chete zvipenyu zvakasiyana-siyana asiwo kuchengetedzwa kwechikafu kwevanhu uye kushanda kwakanaka kwezvipenyu zvemumvura. Mienzaniso yakagadzirwa inoshandisa hungwaru hwekugadzira kufanotaura uye kuona njodzi dzekutsakatika kwezvipenyu zvisinga dzidziswe, zvichibvumira kutarisira matambudziko ezvakatipoteredza uye kugadzirisa kuchengetedza.
Mamwe matunhu akadai seCoral Triangle, Gungwa reSouth China nedzimwe nzvimbo dzemahombekombe eAustralia neNorth America anotariswa. biodiversity hotspots uye zvinoda kutariswa zvakanyanya pakuchengetedzwa kwemarudzi anogara aripo.
Zvinofadza chokwadi nezve biology uye maitiro ehove
- KukurukuriranaHove dzinotaurirana dzichishandisa ruzha, makemikari akanyungudutswa mumvura, kufamba, uye kuchinja kwemavara. Vanogona kuita ruzha, kugunun'una, uye mamwe manzwi ekudzivirira, kubereka, kana kuisa chiratidzo chenzvimbo.
- SensesVane pfungwa dzakasimukira zvikuru. Hove zhinji dzinokwanisa kuona kuzunguzika nemutsara wadzo weparutivi, kuona magetsi, kana kusiyanisa mavara nemasaini emwenje kunyangwe munzvimbo dzine chiedza chakaderera.
- Kugarisana nevamweKune mhuka dzinogara dziri dzoga uye dzimwe dzinoshamwaridzana zvikuru dzinoumba zvikoro kuti zvizvidzivirire kubva kuzvikara uye kuwedzera kudya kwakanaka.
- Kuberekerwa: Yakawanda ndeye oviparous, asi kunewo viviparous marudzi kana avo vane nzira dzakaoma dzekubereka, dzakadai sekuchengetedza kwevabereki kana kuchinja kwepabonde muupenyu hwose.
Dzimwe hove, dzakadai se clownfish, dzakagadzira nzira dzakasiyana-siyana dzekuziva nhengo dzeboka ravo vachishandisa ultraviolet zviratidzo zvekuona, zvichiratidza kuoma kwemaonero avo uye maonero evanhu.
Nhasi, hove dzemitambo, aquariophilia uye gastronomy zvinoramba zvichiwedzera kufarira uye ruzivo pamusoro pekusiyana kwezvipenyu. de peces.
Zvakakodzera kuratidza kukosha kwezvidzidzo zvesainzi uye kufambira mberi kwetekinoroji (senge molecular genetics uye artificial intelligence) izvo zvinotibvumidza kuwana mhando nyowani nekugadzira nzira dzinoshanda dzekuchengetedza.
Rwendo rwekutsvaga pamusoro pezvipenyu de peces Kuri kure nekupera. Nekufamba kwega kwega uye kufambira mberi kwetekinoroji, ruzivo rwedu nebasa redu rekudzivirira nekukoshesa zvakasiyana-siyana uye runako rwehove zvinokura. Kuvachengeta kunoreva kutarisira upenyu paNyika uye kuenzana kwezvipenyu zvinotitsigira.
