Mumakumi maviri emakore apfuura, Zvitsuwa zveCanary zvave nzvimbo inonyanya kufarirwa muEurope yekuva nehupfu hweciguatera hunokonzerwa nekudya hoveDambudziko raimboonekwa sedambudziko rinowanzoitika munzvimbo dzinopisa rave kupararira muCanary Islands, zvichimanikidza vakuru vezvehutano nehove kuti vawedzere kutarisa mhando dzemhuka dzinowanikwa zvakanyanya muCanary.
Zvidzidzo zvakarongwa ne Dare Guru reHutano Hweveruzhinji reHurumende yeCanary Islands and the Yunivhesiti yeLas Palmas de Gran Canaria (ULPGC) Vanotaura kuti amberjack ne grouper ndizvo Mhando dzehove dzinonyanya kubatwa neciguatera muCanary IslandsIzvi zvakakosha maererano nehuwandu hwezvirwere zvinopararira uye huwandu hwezvipenyu zvine chepfu zvakaonekwa. Kunyangwe zvakadaro, zviitiko zvakatsanangurwa zvine chekuita nedzimwe hove idzo, kusvika pari zvino, dzakanga dzisiri kutombobatanidzwa muzvirongwa zvekudzora.
Ciguatera muCanary Islands: dambudziko ragara riripo
Sezvo nyaya dzekutanga dzakaonekwa muArchipelago, Ciguatera yave chirwere chinowanzo shandiswa chepfu isina mabhakitiriya chinokonzerwa nekudya hove. muCanary Islands. Pakati pa2008 na2025, zvinotevera zvakanyorwa Kupararira kwechirwere chegomarara muZvitsuwa makumi maviri nemaserezvinoreva kuti rimwe chete pagore, nechimwe chinhu chinopfuura Vanhu zana nemakumi mashanu vabatwa nechirwere ichi munguva iyoyo.
Kunyangwe nhamba idzi dzingaita sedzishoma kana dzichienzaniswa nedzimwe chepfu, nyanzvi dzinosimbisa kuti kuoma kwezviratidzo uye kuramba kuripo kwechepfu Izvi zvinoita kuti nyaya iyi ionekwe seyakakomba. Ciguatera haibviswi ne kubika, kuomesa nechando, kana kuisa munyuKana hove dzasvibiswa, njodzi yekukuvadzwa nehove inoramba iripo.
Muzviitiko zvakawanda izvi, nyaya idzi dzakaitika kunze kwenzvimbo dzebasa rekubata hove dzehunyanzvi, zvakabatana nekubata hove dzekuzorora kana kuchinjana hove zvisina kurongekaIzvi zvinopa dambudziko guru kune hutano hwevanhu, nekuti hazvishande zvakanaka pakushambadzira zviri pamutemo.
Ndedzipi hove dzinonyanya kubatwa neciguatera?
Ruzivo rwekuongorora runoratidza kuti Mhando mbiri dzinoonekwa pachena nekuda kwekuvapo kwechepfu dzeciguatoxin uye huwandu hwezvirwere zvinosanganisirwa: amberjack (Seriola spp.) uye grouper (Epinephelus spp.)Ihove dzepakati nepakati nehombe dzinodya nyama, dzinowanikwa mumvura yeArchipelago uye dzinokosheswa zvikuru mukudya kwemuno, kumba uye mumaresitorendi.
Zvinoenderana nezvinyorwa zve Hutano Hweveruzhinji hweZvitsuwa zveCanary, muna 2024 chete ndipo pavakazivikanwa 348 makopi kuti amberjack ine chirwere cheCiguatoxin uye 187 Zvikwata zvine chepfu. Kunyangwe zvazvo paine dzimwe hove dzinoongororwa, sai Silverside (Pomatomus saltatrix), the wahoo (Acanthoocybium solandri) kana the abade (Mycteroperca fusca)Huwandu hwevanhu vane chirwere ichi mumhando idzi hwakaderera zvikuru, chimwe chikonzero ndechekuti vanobatwawo uye vanoongororwa muhuwandu hushoma.
Hukama huripo pakati pehukuru hwehove nenjodzi ye ciguatera Iyi ndiyo pfungwa huru: mhando hombe, dziri pamusoro pezvekudya, dzinounganidza chepfu yakawanda nekudya dzimwe hove dzakatosvibiswa. Nekuda kweizvi, huwandu hwehuremu hwakagara hwasimbiswa, zvichida kuongororwa kwemhando dzakasiyana dzehove, sezvazvaive zvakaita kune hove dzeboka dzinorema kupfuura 15 kg, muganho wakadzikiswa zvishoma nezvishoma (kusvika pa7 kg) sezvo humbowo hutsva hwesainzi hwabuda.
Kupararira kwezvirwere kunokonzerwa nemarudzi ari kunze kwechirongwa chekudzora
Kunyangwe chinangwa chikuru chiri pa amberjacks ne groupers, vaongorori vakaona kuti kubuda kwechirwere cheCiguatera kanenge kane pakati pa2008 na2025 kwakakonzerwa nemarudzi asina kunyorwa muCiguatoxin Control ProgramRuzivo urwu rwakonzera kutya, nekuti runoratidza kuti runyorwa rwemhando dzinoongororwa dzingasave rwakakwana kuvhara njodzi yese chaiyo.
Nyaya inonyanya kutaurwa nezvayo ndeye denda rakaitika mushure mekudya bicuda kana muromo (Sphyraena viridensis) pamusoro 2 kilos, yakatengwa pasupamaketi mu FuerteventuraBicuda, yakafanana netropical barracudas, haina kubatanidzwa mumitemo yekudzora, asi chiitiko chacho chakaratidza kuti Inogonawo kuunganidza huwandu hune njodzi hwechiguatoxin..
Izvi nezvimwe zviitiko zvakaita kuti mapoka Kudzivirira uye Kupararira kweEpidemiology kusimbisa kuti Purogiramu yekutarisa inofanira kunge ichichinja-chinjaZvinodiwa zvinovandudzwa sezvo zvitsva zvawanikwa zvichisimbiswa. Kutaura zvazviri, zvinofanirwa kushandiswa neDirectorate General of Fisheries zvinoongororwa nguva nenguva, zvichisanganisira ruzivo rutsva pamusoro pemhando, saizi, nenzvimbo dzekuredza hove pamwe nehumbowo hwekuti kune chepfu.
Mamiriro ezvinhu anoratidza kuti njodzi iyi haisi yeboka diki chete de peces hombe, asi Mamwe marudzi anofarira kubata hove anogona kukanganiswa kana mamiriro ekunze uye ezvakatipoteredza akakodzera kuti kuwanda kwezvipembenene zvinogadzira ciguatoxin kuwedzere.
Maitirwo eCiguatera uye nei ichikanganisa hove dzakawanda
Ciguatera inokonzerwa neboka rechepfu— ciguatoxins— yakagadzirwa nevamwe benthic microalgae, kunyanya yerudzi rwe GambierdiscusAlgae idzi dzinokura pasi pegungwa, pamatombo kana macroalgae, uye dzinodyiwa nehove dzinodya zvinomera kana mhuka dzisina mapfupa emugungwa. Kubva ipapo, Chepfu yacho inowedzera kuwanda sezvatinofamba tichikwira muchikamu chezvekudya.
Hove diki dzinogona kuva ne ciguatoxin yakakwana yekukonzera chepfu, asi Njodzi yacho inowedzera zvakanyanya muzviyero zvikuru, dzinodya mhuka dzakambobatwa nechirwere ichi. Izvi zvinotsanangura kuti sei mhando dzakadai seamberjack kana kuti grouper, Zvikara zvepakati nepakati zvikuru zvinowanikwa mumvura dzeCanary Island, zvakabatana zvikuru ne ciguatera muArchipelago.
Chimwe chinhu chinoita kuti dambudziko riome ndechekuti Hapana nzira yakavimbika yekuona kana hove ine utachiona nemaziso ese.Haichinje kunhuhwirira kwayo, ruvara, kana magadzirirwo ayo, uye chepfu iyi inogara yakagadzikana pakupisa nekutonhora. Parizvino, hapanawo bvunzo yekukurumidza yekutengeserana inowanikwa zvakanyanya iyo chero mubati wehove ari pachiteshi chengarava kana pachikwata chevaredzi anogona kushandisa pasina kushandisa rabhoritari yakasarudzika.
Nezvehutano hwevanhu, ciguatera inogona kukonzera zviratidzo zvemudumbu (kurutsa, manyoka), zvirwere zvemwoyo y matambudziko etsinga nepfungwa izvo, mune dzimwe nguva, zvinogara kwemavhiki kana kunyange mwedzi. Kuramba kuripo uku, pamwe chete nekusakwanisika kubvisa chepfu kuburikidza nekugadzira hove, zvinoita kuti vane masimba vazvione se njodzi yechikafu ine chekuita zvakanyanya.
Basa reIUSA uye zvirongwa zvekutarisa muCanary Islands
Kubva 2012, the Sangano reHutano hweMhuka neKuchengetedzwa kweChikafu (IUSA), yakabatana neULPGC, inoshanda se rabhoritari yekutarisa yenzvimbo ye ciguatera muCanary IslandsBasa ravo guru nderekuongorora mienzaniso yehove dzinofungidzirwa, kubva mukubata hove dzehunyanzvi uye dzekuzorora, kudzivirira mhando dzakasvibiswa kuti dzisasvike kune mutengi.
Kudzora kwepamutemo kunotarisa pane pfungwa huru muchikamu chezvekudyakunyanya mukati misika yehove uye kutengeswa kwekutangauko kunosarudzwa kana hove dzakawanda dzingatengeswa kana kuti dzinofanira kubviswa nekuda kwekuvapo kwechepfu. Kana mhedzisiro yakanaka yasimbiswa, kwakabva hove idzi kunotsvagwa uye matanho ekutarisira nekutaurirana anotorwa, nokudaro zvichideredza mukana wekuti hove dzibude.
Vakuru vanoti, pasinei nenyaya dzakanyorwa, Sisitimu yekuyambira pakutanga yakaratidza kushanda zvakanakaChokwadi chekuti vashoma chete ndivo vakanyoreswa Kupararira kwezvirwere makumi maviri nemasere mumakore gumi nemanomwe Izvi zvinotsanangurwa sechiratidzo chekuti kudzora kubata hove dzekutengeserana kuri kushanda zvakanaka, kunyanya tichifunga nezvehuwandu hwehove dzinofamba nemuCanary Islands gore rega rega.
Zvisinei, pane chinongedzo chisina kusimba: hove dzekuzorora uye kutengesa zvisiri pamutemoKupararira kwakawanda kwezvirwere munguva pfupi yapfuura kwakabatana nemishonga inowanikwa nevanhu, dzimwe nguva inotengeswa isina kutarisirwa kumabhawa madiki, matavhani, kana maguachinche (nzvimbo dzekudyira dzechinyakare dzeCanarian). Muzviitiko izvi, pamusoro pedambudziko rehutano hwevanhu, panogona kunge paine migumisiro yakakomba yepamutemo kune avo vanoparadzira hove dzakasvibiswa kunze kwenzira dzepamutemo.
Kuti kuderedze njodzi iyi, IUSA inopa Kuedzwa kweCiguatoxin mahara kune vabati vehove nevanhu vega, avo vane basa rekutakura nekurongedza masampuli chete. Zvinokurudzirwa zvakajeka: kana paine kusava nechokwadi nezvehukuru kana rudzi rwehove yakabatwa, Zviri nani kuiongorora usati waidya kana kuitengesa..
Mhedzisiro yehupfumi yemhando dzakanyanya kukanganiswa
Kutarisirwa kwe ciguatera muCanary Islands kwakaoma nekuda kwehupfumi hwakasimba hwemhando dze ciguatera dzinonyanya kubatwa nadzo. Amberjack negrouper ndedzimwe dzehove makumi maviri dzinowana mari yakawanda muArchipelagoSaka, chero chipi zvacho chinorambidza chine simba rakananga pamakambani evaredzi, zvikepe zvehunyanzvi, uye chikamu chekugamuchira vaenzi.
Ruzivo kubva kuGeneral Directorate of Fisheries yeHurumende yeCanary Islands runoratidza kuti, mugore ra2025 chete, Kubatwa kweamberjack kwapfuura 500.000 euros pakutengeswa kwekutangaIzvi zvinoisa mhando dzemhuka dziri panhamba yegumi neimwe muchikamu chehupfumi chemhando dzinopfuura 160 dzakanyoreswa. Mere, kune rumwe rutivi, iri pedyo 300.000 euros, iri panzvimbo yegumi nenomwe pane imwe chete.
Kusiyana nedzimwe nzvimbo uko sarudzo yakasarudzwa kuti kurambidza zvachose kushambadza kana kushandiswa Kune dzimwe mhando dzemhuka dzine njodzi huru, muCanary Islands vakuru vari kuedza kutsvaga kuenzana pakati pehutano hwevanhu nekuchengetedzwa kwehupfumiParizvino, gwara iri rakavakirwa pakuwedzera nekugadzirisa kudzora, kuganhurira hukuru nenzvimbo dzinobatwa hove pachinzvimbo chekurambidza mhando dzese dzehove, uye kusimbisa kudzidziswa kwevashandi vehutano nebazi rekubata hove.
Kuenzana uku kwakaoma: kune rumwe rutivi, Njodzi yefodya haigone kufuratirwa; kune imwe, Kuvharwa zvachose kwenzvimbo dzekuredza amberjack kana kuti grouper kwaizova nemigumisiro yakaipa zvikuru. kumhuri zhinji dzinovimba nekubata uku. Nokudaro, mapurogiramu ari kugadzirwa zvishoma nezvishoma, achigadzirisa miganhu uye runyorwa rwemarudzi sezvo data idzva richiwanikwa.
Dambudziko riri kubuda rinogona kupararira kupfuura zvitsuwa zveCanary
Chiitiko cheCanary Islands hachisi chinhu chinonetsa chete padanho redunhu, asiwo Zviri kutariswa zvakanyanya kubva kune dzimwe nzvimbo dzeEuropeKuvapo kwe ciguatera muArchipelago nemunzvimbo dziri pedyo, dzakadai seMadeira, kunotorwa sechiratidzo chekuti shanduko dzezvakatipoteredza uye dzemamiriro ekunze izvo zvinotsigira kukura kwe microalgae inogadzira chepfu.
Nyanzvi dzinobva kubasa rezveKudya Kwemhando yepamusoro re General Directorate yePublic Health Vanoyeuka kuti, makore makumi matatu chete apfuura, Ciguatera yakanga isipo muArchipelago Uye nhasi uno njodzi inogara iripo uye inozivikanwa. Yakatoonekwa kare muMediterranean. microalgae ine chekuita ne ciguatera, inotsigira fungidziro yekuti Chepfu iyi inogona kupararira kunzvimbo itsva dziri kumahombekombe eEurope. mumakore anotevera kana mamiriro akanaka akaramba aripo.
Zvichakadaro, muCanary Islands, basa riri kuenderera mberi kwete chete kuchengetedza kutariswa, asiwo kugadzira nzira dzekuona dzinokurumidza uye dzakanyatsojekaImwe yenzira dziri kuenderera mberi dzekutsvaga dzinotsvaga kugadzira bvunzo dzinokurumidza dzakagadziriswa kuti dzienderane nerudzi rwe ciguatoxin ruri muZvitsuwa, yakasiyana neiyo inowanikwa mune dzimwe nzvimbo dzinopisa dzepasi.
Kuva nebvunzo nekukurumidza uye yakavimbika kwaizobvumira kugadzirisa zvisarudzo zviri muzvitoro zvezviteshi zvegungwa uye pamisika yehoveIzvi zvaizodzivirira mapoka anofungidzirwa kuti haasanganiswi nemamwe uye zvaizobvumira kuburitswa kwemapoka akachengeteka nekukurumidza. Izvi zvaizovawo chishandiso chinobatsira pakubata hove dzekuzorora, uko parizvino mukana wekuongororwa unoenderana zvakanyanya nekutumira sampuro kumarabhoritari ane hunyanzvi.
Mamwe marudzi ehoveMhuka, kunyanya amberjack negrouper, ndidzo dzine chepfu yeciguatera muCanary Islands, zvese nekuda kwechepfu yadzo uye kukosha kwadzo mune zveupfumi nemagariro. Kupararira kwehove dziri kunze kwechirongwa chekudzora kunoratidza kuti runyorwa rwemhando dziri panjodzi runofanira kuramba ruchivandudzwa, nepo basa reIUSA (Institute of Aquatic Sciences of the Canary Islands) nevakuru vezvehutano rakachengetedza huwandu hwezviitiko kusvika padanho rakaderera. Nekuchinja kwemamiriro ekunze uye kupararira kunogona kuitika kune dzimwe nzvimbo dzakadai seMediterranean, Kuchengetedza nekuvandudza masisitimu ekutarisa, kudzidziswa kwehutano, uye ruzivo rweveruzhinji zvichave zvakakosha kuti tirambe tichinakidzwa nehove dzakachengeteka muCanary Islands nedzimwe nzvimbo dzeEurope..